28 december 2012

Duncan has arrived



















Our new dog Duncan has arrived today. We've picked him up at the breeder's, who had to swallow a few tears when handing him over to us. But our Hamish has been really kind to him, welcomed this new creature into his home, so I think he will forget about his mother, gran, brothers and sisters in no time.

We're confident that this dog is going to give us as much pleasure as our Hamish. And that they will be the best of friends soon. Already Duncan is challenging Hamish, trying to get close to him for comfort. Hamish is like the big brother anyone would like. He's just putting a paw on the little one's head and let's him get away with murder.

With Duncan I wish you all the best of times. Happy New Year!

18 december 2012

Moe paard















(foto Charlotte Dumas)

Onlangs vertelde iemand me over haar ervaringen bij een workshop waarbij ze met paarden had 'gespiegeld'. Bij de kennismaking met het eerste paard had ze vrij snel contact weten te leggen. Het dier reageerde makkelijk en wilde wel met haar meelopen.

Het tweede paard waarmee ze een opdracht moest doen, was niet zo gewillig. Ze aaide hem, sprak hem even ernstig toe maar hij wilde niet mee. 'Dit gaat niet werken', was haar conclusie. 'Heb je er alles aan gedaan?', vroeg de cursusleider. 'Ik vind van wel', vond mijn kennis. 'Ik denk het niet', kreeg ze als weerwoord.

Ze kreeg genadeloos de spiegel voorgehouden. Haar doortastende manier van werken, haar voortvarendheid, sloeg niet aan bij dit tweede paard. Ze moest voorzichtiger en rustiger te werk gaan, met meer geduld en uitleg. Toen ze het opnieuw probeerde, lukte het wel het dier te overtuigen. 'Daar heb ik veel van geleerd', zei ze na afloop. 'Soms moet ik me meer in mijn klanten verplaatsen en niet - met mijn kennis - denken dat iedereen weet waar ik heen wil.'

Ik dacht meteen aan dit verhaal toen ik in het Institut Neerlandais (tijdens Paris Photo) het verhaal van Charlotte Dumas hoorde over de paarden van Arlington National Cemetery. Die zijn hele dagen in de weer, doen acht begrafenissen op een dag op deze militaire begraafplaats.

Terugkerend thema in het werk van Dumas is de band tussen mens en dier. En die band is heel sterk tussen mens en paard. Ze fotografeerde en filmde de dieren 's avonds, als ze slapen of nog net niet. Na zo'n lange dag hebben ze veel moeten verwerken. Behalve lichamelijk moet hen dat ook emotioneel uitputten. Dat zie je niet alleen, je voelt het vooral. Deze paarden zijn moe.

16 december 2012

Naar huis




















(foto Zoltán Jókay)

Met een paar foto's en citaten wist Zoltán Jókay mij in te pakken. 'Everything was better while my husband was still alive' noteert hij naast de foto van een oude dame die een sigaret rookt aan een keukentafel met zo'n gebloemd zeiltje.

'Mrs. Stern was a movie actress in the thirties' en 'She now lives in a one-room apartment, clinging to the memories that still remain with her'. En bij een andere dame: 'Mrs Fein keeps saying: Once I was very popular'.

Bij bovenstaande foto hoort de volgende tekst: 'In 1942, Mrs Licht was eighteen, and still living at home. Her father made apple wine from meadow orchard apples. Nobody ever drank the stuff until the Russians came'.

De foto's maken deel uit van de serie 'Mrs. Raab wants to go home', die was te zien bij Sabine Schmidt Galerie uit Keulen tijdens Paris Photo. Jókay schrijft op zijn website dat hij jarenlang als ongediplomeerd sociaal werker in een achterstandswijk zijn brood verdiende. 'Then the management changed, the company got a new logo, and I was made redundant.'

De serie begint met foto's uit de wijk waar hij werkte. De mensen zijn er arm, ze drinken te veel, sommigen kunnen lezen noch schrijven, maar een ding hebben ze allemaal gemeen: ze zijn eenzaam.

'But then, moving to a home for elderly, you lose even the last remains of the life you have lived. Your autarky has gone, and you are depending on the help of people that are organized by shifts. No choices left. The end of the line.' Een deel van de serie maakte hij in zo'n 'huis'.

Hoewel zijn Engels wat hakkelig is, hebben zijn teksten een indringend soort achteloosheid. Net als zijn fotografie. Die met heel simpele onderwerpen heel grote dingen zegt. Ik ben een fan.

14 december 2012

Mickey



















Soms  kom je ze zomaar op straat tegen, van die situaties die je niet zelf had kunnen bedenken. Zoals deze, met groene 'pantoffels' en gele oren, een tasje van LOFT en een big smile. Gezien in Parijs. Alsof hij weet dat hij daar als een Mickey op de foto komt!

10 december 2012

Mystery hour



(foto Marion Tampon-Lajarriette)

'L'heure mysterieuse' (mystery hour) heet de serie van Marion Tampon-Lajariette. En die titel is vrij letterlijk bedoeld. In Galerie Dix9, Parijs, ontving ze een aantal vrienden, ver na sluitingstijd. Tijdens dit nachtelijk uur legde ze hun bewegingen vast met een infrarood filmcamera, een zelfde als wel wordt gebruikt bij militaire operaties of in nachtkijkers.

Ik had de groene kleur herkend, die stills van dergelijke films altijd hebben. Eigenlijk gaat het hier niet om kleur, maar om warmte die door de camera wordt omgezet in kleur. Mysterieus, zoals de titel belooft, was het wel. Maar we raakten er nog niet zo heel erg van onder de indruk.

Ook haar serie 'The viewers' had met film te maken, zij het van een ander soort. Uit originele films waarin dieptes te zien waren (bijvoorbeeld Vertigo), haalde ze een still waarboven ze dan modellen fotografeerde.

Op het eerste gezicht lijkt het de bedoeling dat de kijker zich met het model identificeert. Echter, de stills hebben het korrelige wat een still vaker heeft (vergelijkbaar met het resultaat als je een televisieprogramma fotografeert). De modellen zijn in de studio gefotografeerd en heel anders (fris, modern) uitgelicht. Hier botsen twee werelden.

Dit contrast is opzettelijk en typerend voor het werk van Marion Tampon-Lajarriette. Een interessant gegeven, maar naar mijn idee iets te nadrukkelijk geënsceneerd. Misschien was het leuker als het juist iets subtieler was gedaan, dat je je afvroeg 'klopt dit wel?'.

Enfin, je kunt zelf oordelen en hoeft hiervoor niet naar Parijs. Galerie Dix9 is in februari 2013 een van de deelnemers aan Art Rotterdam en daar is het werk van Marion Tampon-Lajarriette dan ook te zien.

9 december 2012

Winterse mist















Gistermorgen in de Brekkenpolder bij Lemmer. IJs, land, lucht... Wat begint waar?

Eerder op de dag was dat niet duidelijk en was mijn omgeving nog sprookjesachtiger dan hier te zien is. Op zo'n mistige wintermorgen klinkt het geluid van de gakkende ganzen al van ver, zonder dat je kunt plaatsen waar vandaan. Af en toe duikt een vlucht in V-vorm op uit de wolken. Rijp valt van het riet, op je rugzak, op de hond. De lucht bijt in je longen. Heerlijk.

7 december 2012

Oog valt op oog
















(boek 'Lick Creek Line' door Ron Jude)

Er is een grijs gebied tussen documentatie en fictie en dat fascineert Ron Jude. Als een soort verhalenverteller volgt hij in 'Lick Creek Line' een pelsjager, die methodisch zijn lijn van vallen controleert in een afgelegen streek van Idaho, in het westen van de Verenigde Staten.

Beelden van geweld en schoonheid, landschap en architectuur, de kleine gemeenschap en het solitaire bestaan van het vallen zetten komen samen in een spannend geheel. Je denkt in eerste instantie te kijken naar een soort fotodocumentaire over een eenzame man met een omstreden beroep. Waarbij je het gevaar loopt te snel een moreel oordeel te vellen. Maar op het andere moment lijk je verzeild geraakt in een Twin Peaks-achtige film noir en voel je je op het verkeerde been gezet. Is dit echt?

Jude roept met zijn werk zowel mysterie als melancholie op. Hij deed dit eerder al met 'Emmett' (waarin hij de vage wereld van herinnering en autobiografie verkent) en 'Alpine Star' (een fictief sociologisch archief). 'Lick Creek Line' heeft de vorm van een traditioneel foto-essay. De series verbinden zich echter met elkaar, omdat ze alle drie laten zien hoe moeilijk een gevoel van 'self and place' is over te brengen met een fotografisch verhaal, aldus het commentaar op zijn website.

Op Paris Photo raakte ik gefascineerd door Judes werk. Tijdens de signeersessie van Chris Harrison in Le Bal bladerde Katharine MacDaid door het boek met een zelfde interesse. Vooral deze pagina met een foto van een oog overviel haar volkomen. Gezien eerdere foto's in het boek (van bloedige ingewanden op een boomstronk, een mes in de sneeuw) vraag je je onwillekeurig af hoe het met dit dier (een paard, dachten we allebei) afloopt...

Omdat ik hierover iets wilde schrijven op dit blog, mailde ik Ron Jude en vroeg hem of hij daarmee kon instemmen. Ik vertelde hem over de impact van zijn 'oog-foto'. Waarop hij meteen iets rechtzette: het gaat niet om het oog van een paard, maar dat van een eland. En die leeft niet meer, maar zijn kop hangt opgezet aan de muur. Te zien op een andere foto in het boek en op zijn site. Zo zie je maar. Nooit te snel zijn met je conclusies!

6 december 2012

Fotograaf?



















Voor mijn collectie 'alles wat met fotografie te maken heeft' maakte ik deze foto van een soort graffiti-poster in de wijk Le Marais, Parijs. Een nogal wulpse dame die een apparaatje in haar hand heeft, dat ik als camera heb bestempeld. Maar misschien is het wel een cassettebandje. Dat is een beetje vaag. De tekenaar was misschien geen fotograaf...

3 december 2012

Prachtige profielen




















In mei gaf ik met Simone van der Veen van Fflow communicatie een workshop 'APK voor je LinkedIn-profiel'. Een succesvolle training, die de cursisten voorzag van een wervende, goed geschreven profieltekst en een profielfoto met uitstraling.

Een van de deelnemers was Edwin Hollander van Idéfix - effectieve overtuiging, die nog steeds zeer tevreden is met zijn profielfoto. Dit jaar had hij een aantal relaties, die een goede profielfoto nodig hadden. Vier van hen zie je hier.

Edwins reactie op Twitter: '@gittebrugman complimenten voor weer een prachtige serie profielfoto's. Iedereen is erg tevreden!'

2 december 2012

Nieuw stel














Parijs biedt altijd een zee van mogelijkheden als het op het fotograferen van stellen aankomt. Een paar weken geleden, bij ons jaarlijks bezoek aan Paris Photo, was er uiteraard ook tijd om mijn verzameling 'Collected couples' uit te breiden.

Deze stemt tevreden, vind ik. Goede kleuren, mooie blik.

Tijdens Noorderlicht 2012 heb ik voor het eerst een selectie uit deze serie laten zien bij INART in Lemmer. Ik had er toen 24 bij elkaar. Een boekje maken zou ook kunnen, maar de lol zit 'm in het vergelijken van de houdingen, de blikken, de manier waarop man en vrouw zich tot elkaar verhouden. En daarvoor is het nodig dat je er meer tegelijk kunt zien.

26 november 2012

Five fingers spread



















(foto Cig Harvey)

Als ik kijk naar wat me opvalt in de massa foto's van Paris Photo en de exposities daar omheen, dan gaat mijn voorkeur vaak uit naar 'random' beelden. Bijna willekeurig genomen, maar toch met samenhang. Jessica Backhaus pik ik eruit, net als Manuela Marques een paar jaar geleden.

Ook Cig Harvey lijkt in die categorie te vallen. Harvey hing bij Robert Klein Gallery samen met Jessica Backhaus en het werk van de twee sloot naadloos op elkaar aan. Harvey is alleen meer van de portretten, Backhaus van de voorwerpen met geschiedenis.

Bovenstaande foto komt uit de serie 'Thoughts like five fingers spread'. Hierin zit ook een prachtige foto van Angel, op de rug gezien, in een blauwe zomerjurk met witte stipjes. Eén hand op haar rug en op de vingertoppen van die hand frambozen, als vingerhoedjes.

Bij deze en Harveys andere series ben ik helemaal verliefd op het vierkant formaat. Het is maar goed dat Calumet mijn Hasselblad voor reparatie naar Zweden stuurt. Hopelijk kan ik dan binnenkort ook zelf (weer) eens vierkant schieten.

24 november 2012

Jessica again















(foto Jessica Backhaus)

In vorige jaren Paris Photo was Jessica Backhaus ons (Titeke en mij) al eerder opgevallen. Ze maakt losse beelden die geen samenhang lijken te vertonen, en toch zit er een verhaal in. Haar nieuwste boek heet 'Once still and forever'. Het was onder meer te koop bij Robert Morat Galerie.

Een verzameling beelden van na een feestje. Gekleurd pakpapier in een plas water, ballonnen aan een kale boom, lege flessen...

Backhaus is een wereldreiziger. Ze werd geboren in Duitsland, studeerde in Parijs, verhuisde naar New York en keerde terug naar Europa (Berlijn) om van daaruit door Polen te reizen. Het boek 'Jesus and the cherries' is het resultaat van in totaal drieënhalf jaar studie van de plaats Netno en zijn inwoners.

'What still remains' heeft een titel die weerklinkt in haar laatste boek. Ze legt vast wat is achtergelaten, wat op verschillende plekken opduikt, en maakt het alledaagse bijzonder. 'One day in November' is een ode aan Gisèle Freund, met wie ze als fotografiestudent bevriend raakte. Freund zou honderd jaar zijn geworden in december 2008 en Backhaus laat in dit boek zien wat ze van Freund heeft geleerd en wat dit voor haar betekent.

Bakhaus' terloopse stijl en gevoel voor kleur spreken me vooral aan. Wat dat betreft vind ik 'I wanted to see the world' een beetje een zijstraat. Hierin allemaal spiegelingen in het water. Ook kleurrijk, maar de vertekening door golfslag gaat snel vervelen. Met 'Once still and forever' is ze weer terug op haar best, naar mijn smaak.


23 november 2012

Rond



















(foto Patrizia Guerresi Maïmouna)

Een negatief is altijd vierkant of rechthoekig. En aangezien elk element in een foto een rol speelt, is het moeilijk er uitsneden van te maken zonder de betekenis van dat beeld te veranderen. Een ronde presentatie is daarom opvallend.

Dat gold ook voor deze bijdrage van Patrizia Guerresi Maïmouna in de stand van de Italiaanse galerie Photo&Co tijdens Paris Photo. In elk frame kijkt de vrouw in het zwart net iets meer omhoog. Eerst zie je haar op haar kruin en uiteindelijk recht in het gezicht. Haar zwarte gewaad maakt een werveling om haar heen, wat het afdrukmedium (lambda print, diasec) de uitstraling van stof geeft.

Mijn voorkeur gaat meer uit naar een ander soort fotografie, maar vanwege deze originele benadering bleef ik toch wat langer kijken. Wordt het daarmee goede fotografie? 

Francis Hodgson betoogde tijdens onze Noorderlicht masterclass (2010-2011) ooit dat een goede foto de kijker langer vasthoudt. Dat je die tijd kunt verlengen op verschillende manieren. Door te appelleren aan een gevoel van herkenning (oude meesters in de schilderkunst bijvoorbeeld) of door visuele puzzels (vgl. voorbijgangers voor een etalage, wie kijkt naar wat van Robert Doisneau). 

Een bijzondere presentatie heeft mogelijk ook dat effect, maar of het daarmee een goede foto wordt vraag ik me af. Misschien wel meer kunst, vanwege de originaliteit. In dit voorbeeld van Maïmouna voegt het zeker iets toe.

21 november 2012

Kostbaar roodbruin



















Verzamelen is leuk, en vooral als het om beelden gaat. In dit geval een hondje voor mijn serie 'Parichiens'. Een viervoeter in een meubelzaak waarbij je je kon afvragen of hij was uitgezocht bij de handelswaar (antieke meubelen), of dat zijn baas nu eenmaal een voorkeur had voor glanzend roodbruin (hout en haar).

20 november 2012

Vol weekeinde



















Paris Photo zit er weer op. Tijd voor een terugblik, voor stukjes over opvallende fotografen, mijn voorkeuren en andere zaken. Alles op z'n tijd, natuurlijk. In overzichtelijke stukjes met foto. Elke dag een, te beginnen bij deze. Een scène van fotobeurs Paris Photo.

In het gangpad tussen beide vleugels van het Grand Palais stond ik met Dolph Kessler te praten. Terwijl we daar zo stonden hadden we uitzicht op de stand van deze galerie, waar belangstellenden de foto met gekrulde grijze lijnen bekeken.

Eerst stond er een vrouw met een bos grijs krullend haar. Dolph en ik keken elkaar aan en dachten tegelijkertijd hetzelfde. FOTO! 'Als ik nu nog aan 'Art fairs' werkte, zou ik op dit moment afdrukken', was zijn commentaar. De grijze krullen liepen vrijwel naadloos over in de foto (of is het meer een schilderij).

Hoewel de vrouw ondertussen doorliep, pakte ik toch mijn camera. En nog geen minuut later stond deze man op de plek waar eerst de bewuste dame had gestaan. Ook met grijs krullend haar. Het werk had beslist een bepaalde aantrekkingskracht...

18 november 2012

Chiens de Paris



















Hond of kat? Niet iedereen ziet dat meteen. Maar het gaat hier om een hond. Een Franse hond. Een parichien, heb ik ze gedoopt, de honden in Parijs.

Dit jaar zijn  er een paar foto's van honden aan deze verzameling toegevoegd. Morgen heb ik nog kansen, maar dan is het feest weer voorbij. Dan zit Paris Photo er weer op.

Behalve voor de serie Parichiens, heb ik ook aardig wat nieuwe foto's geschoten voor de serie 'Collected couples'. Op Facebook valt hier meer over te lezen, en binnenkort op dit blog.

13 november 2012

Roze tasje



















Donderdag is het weer zover, dan ga ik naar Paris Photo met Titeke Postma. Elk jaar weer een feest om heel veel foto's te bekijken, geïnspireerd te raken en zelf veel te fotograferen. Deze foto is van twee jaar geleden. Vooral het roze tasje intrigeert. Of niet soms...

In september exposeerde ik deze foto als onderdeel van de serie 'Jouw verhaal' bij INART in Lemmer. Opdracht bij deze collectie van 162 beelden is een serie van zes te kiezen, die een eigen verhaal vertellen. De deelnemer aan dit 'spel' mag zijn eigen criteria hanteren voor zijn of haar keuze: vorm, kleur, associatief of puur op onderwerp...

Fotograaf Corné Sparidaens - die net als exposanten Bas Jongerius en Dolph Kessler in 2011-2012 deelnam aan Noorderlicht-masterclass - koos deze foto als eerste omdat het roze tasje hem fascineerde. Hij besloot een serie bij elkaar te zoeken met een roze thema en kwam tot een rijtje van vijf. Hij gaf het op, hoewel het had moeten kunnen, een serie van zes met een roze draad.

Nu komt hij mogelijk nooit in het boekje dat ik hoop te maken van de series die ik inmiddels wel heb verzameld.

10 november 2012

Paradijsvogels



















(foto Bodil Anaïs)

In mijn vorige blog noemde ik Bodil Anaïs, een fotografe met wie ik een paar maanden geleden in contact kwam. In het overzicht aan activiteiten, waaruit ik de UIT-bijlage van de Leeuwarder Courant samenstelde, kwam ik een (reizende) expositie tegen met haar foto's. 'Paradijsvogels in de polder' heette de expositie, bestaand uit portretten van Papoea's in Nederland.

Bodil was via een project in Utrecht met een aantal van hen in contact gekomen. Omdat de bevolkingsgroep relatief onbekend is in Nederland en er nauwelijks documentatie over hen bestaat, kwam vanuit de gemeenschap het verzoek meer met de foto's te doen. Zo kwam het boek 'Paradijsvogels in de polder' tot stand.

Deze publiciteit viel samen met het historische feit dat vijftig jaar geleden Papoea's naar Nederland kwamen, omdat hun thuisland werd overgedragen aan Indonesië. In overleg maakten Bodil en ik een pagina met het verhaal over haar project en de achtergronden, een mooie bijdrage aan de zaterdagbijlage van 4 augustus 2012.

Bodil en ik hebben sinds die tijd contact via Facebook (FUP). Sterker nog, ze is een van de volgers van dit blog!

9 november 2012

Kettingfoto




















Dit is deze week mijn bijdrage aan de serie Follow Up Photo (FUP) op Facebook, een initiatief van fotografen Bodil Anaïs en Simon Shaw. Elke week staat er een foto centraal, waarop je kunt reageren. Deze keer was het een foto van een groene tunnel in een tuin, een Franse tuin zo leek het.

Nu zitten er genoeg groene foto's in mijn collectie, maar ik probeer altijd net iets anders te sturen. Aan het eind van de tunnel van de FUP is licht te zien, dat de vorm heeft van een bijenkorf. Die 'lichte' vorm vond ik in deze foto ook terug. Plus dat de weerspiegeling van de bomen in mijn foto toch de suggestie van groen of in elk geval natuur geven.

FUP kiest elke week uit alle inzendingen de foto die in de ketting mag. Die wordt dan de nieuwe FUP, en zo breien Bodil en Simon hun serie aan elkaar. Leuk om af en toe mee te doen, vind ik.

7 november 2012

Goed onscherp



















Als vervolg op mijn verhaal over de tilt/shift-lens deze foto van Kees. Hier zie je dat de 90mm lens meer geschikt is voor portret. Het is me gelukt de scherptelijn over beide ogen te leggen, terwijl hij toch zijn gezicht wat scheef houdt ten opzichte van de camera.

De onscherpte van zijn blouse, de klep van zijn 'Sherlock' en de achtergrond bevalt me. Deze lens ga ik meer gebruiken voor dit doel!

6 november 2012

Open cel 2














Uitnodigend, toch? Dit is mijn cel in de Blokhuispoort en zo zag hij er het afgelopen weekeinde uit tijdens de Open Atelierroute. Natuurlijk kwamen er ook mensen langs, dus het was niet hele dagen zo rustig. In de ochtenden had het publiek het druk met andere zaken dan atelierbezoek, maar uiteindelijk heb ik toch heel wat mensen over de vloer gehad.

De meeste bezoekers namen de tijd en waren ook enthousiast over 'Jouw verhaal'. Ik heb maar liefst 25 nieuwe series-van-zes mogen noteren! De twee jongste deelnemers waren acht jaar oud. Hun voorkeur ging uit naar de katten en honden in de collectie van in totaal 162 beelden.

Maar van de volwassen fotokiezers kreeg ik veel mooie verhalen en filosofische verklaringen. Van herinneringen aan reizen naar het buitenland en een gebroken relatie tot 'het kind in je, dat je vergeten bent en dat is bedekt met een sluier, maar er nog wel is'. Dus dat paste helemaal in het thema van de Open Atelierroute: filosofie verbeeld.


31 oktober 2012

Open cel














Via Facebook, Twitter (@gittebrugman) en LinkedIn heb ik net de wereld laten weten dat de overzichtsexpositie van de Open Atelierroute Leeuwarden is geopend. Dit blog heeft soms een wat langzamer effect, maar voor mijn lezers is het ook interessant te weten dat ik dit weekend meedoe aan die atelierroute in mijn cel 2.29 in de Blokhuispoort. Zowel zaterdag als zondag ben ik van 10 tot 17 uur geopend.

De bewuste overzichtsexpositie is ook in de Blokhuispoort te zien. Bovendien hebben een aardig aantal deelnemers hier hun atelier of zijn er voor de gelegenheid 'te plak'. De leden van het gastcollectief 6kmperuur10mdiep - dat zich speciaal heeft laten leiden door het thema 'filosofie verbeeld' - exposeert naast de overzichtstentoonstelling.

Daarnaast is het zeer de moeite waard de andere ateliers in Leeuwarden en omgeving te bezoeken. Deelnemende kunstenaars is gevraagd iets te maken dat toegevoegd kan worden aan de catalogus, die dit jaar de vorm heeft van een verzamelmap (A4). Actief bezoek van ateliers wordt dus beloond.

29 oktober 2012

Tilt














Over experimenteren gesproken. Deze zomer kocht ik van een collega twee tilt/shift-lenzen. De 90 mm had ik mee naar Mull, waar ik hem uiteraard uitprobeerde. Dit is een voorbeeld van een landschap met het gewilde effect van extreme scherpte/diepte. Het is nog geen Toni Hafkenscheid, maar het beginnetje is er. Al wil ik natuurlijk hem helemaal niet nadoen, maar gewoon zien wat ik er zelf mee wil.

Voor portret is de 90 mm handiger. Daarvan in een volgende blog een mooi voorbeeld.

Experiment



















Geïnspireerd door Noorderlicht - Terra Cognita - en alle satellietlocaties die aandacht besteedden aan het thema natuur en landschap ben ik zelf aan het experimenteren geslagen. Ik ben op zoek naar plekken die een groots landschap suggereren, maar dat in wezen niet zijn.

Dat valt nog niet mee. De afgelopen twee weken in Schotland - op het eiland Mull - heb ik wel de nodige foto's gemaakt en ik kom in de buurt. Met deze bijvoorbeeld. Maar het blijft zoeken.

12 oktober 2012

Iconisch




















Doet deze vrouw je ook ergens aan denken? Toen ik haar zag rennen, vorig jaar in Parijs, drukte ik spontaan af. Een voorbeeld van hoe een bekend beeld je blik leidt. Dat ze een Aziatische is, speelt daarbij natuurlijk een belangrijke rol.

Komende maand ga ik weer naar Parijs voor Paris Photo. Misschien ga ik dan wel op zoek naar beelden die iconisch zijn. Niet per se voor de stad, want dat is bij deze foto ook niet het geval. Het is waarschijnlijk lastiger om juist soortgelijke beelden te vinden daar waar ze zich oorspronkelijk niet afspelen. Maar dat maakt zo'n zoektocht juist interessant.

5 oktober 2012

Laatste weekend




















Hier voor de voorlopige laatste keer enkele beelden uit 'Jouw verhaal'. Dit weekeinde is het laatste weekeinde van Noorderlicht. Dus ook de laatste drie dagen dat je als bezoeker van de satellietexpositie 'Poste Restante' bij INART in Lemmer een eigen serie kunt samenstellen uit mijn collectie van 162 foto's.

Dit zijn slechts vier beelden uit de reeks. Ik vraag bezoekers een serie van zes samen te stellen. Tientallen inzenders hebben al de moeite genomen hun keuze te maken, en mij die te mailen plus het bijbehorende verhaal. Ontzettend leuk om te zien hoe het is opgepikt.

Ook heel mooi om te lezen wat ze in de beelden hebben gezien. Van een volledig levensverhaal tot een serie rond een roze plastic tasje. Van een magisch realistisch sprookje tot een rijtje 'gewoon mooie foto's'. Van een gedicht tot 'het fijne en kleine in de natuur waar je zomaar aan voorbij loopt'.

Kom ook naar Lemmer en maak jouw verhaal: vr t/m zo, 11-17 uur. Extra: zaterdag van 11 tot 14 uur en zondag van 14 tot 17 uur ben ik zelf aanwezig. Met camera, om series vast te leggen!


4 oktober 2012

Koekjes















Hamish is al iets te vaak model geweest in verhalen voor de Leeuwarder Courant. Vandaar dat deze collage het niet haalde, gisteren. Maar de foto linksonder van Morris, Joris en Joep stond prominent in het katern 'Fryslân' met een verhaal van Elisabeth Post over 'Gezond koken voor honden' van Rosa Verschuren.

Zij had zich de avond ervoor staan uitsloven in de keuken, om kidneybonenzalmbrokjes te maken, knoflookkoekjes te bakken tegen vlooien en munt-peterseliekoekjes te bereiden tegen slechte adem. Verder waren er nog zoete koekjes met banaan en honing en zilvervliesrijst met wortel en biologisch-gehaktballetjes.

Het testpanel - bijeen in het sfeervolle Stania State - was zeer te spreken over de diversiteit en kwaliteit van het gebodene. Maar er bleef het nodige over, dus Hamish geniet nog een paar dagen na, met af en toe zo'n lekker koekje.

3 oktober 2012

Made in China














(foto Graeme Williams)

Afrika kennen velen als het continent van de safari. Van woestijn, uitgestrekte savannen en wilde dieren. Maar in naam van de vooruitgang verdwijnt dat Afrikaanse landschap en zijn dierenrijkdom in rap tempo. In plaats daarvan zie je in Afrikaanse steden kitscherige replica’s van wilde bloemen en dieren, die er ooit in levende lijve voorkwamen. Vaak zijn die pluchen beesten, plastic bloemen en bronsachtige beelden gemaakt in China. Wrange composities, die herinneren aan de verloren gegane relatie van de mens met de natuur.

De Zuid-Afrikaanse fotograaf Graeme Williams maakte deze serie ‘Objects of reminiscence’ (Voorwerpen van herinnering) in twaalf verschillende Afrikaanse landen (2009-2012). Deze foto werd genomen in de gastenlounge van The Lodge in Lilongwe, Malawi.

Williams' werk maakt deel uit van het hoofdstuk 'Urban jungle' van Noorderlicht 2012. Het deel dat te zien is in Museum Dr8888 in Drachten. Dit bericht verscheen gisteren (dinsdag) in de Leeuwarder Courant, als laatste in een selectie van foto's uit de hoofdexpositie 'Terra Cognita'.

1 oktober 2012

Parischiens



















(uit mijn serie Parischiens)

Over anderhalve maand is het weer zover. Dan reis ik met vriendin en fotograaf Titeke Postma naar Parijs voor Paris Photo. Altijd een druk weekeinde vol fotografie. Steevast bezoeken we een dag lang de beurs, soms zelfs een tweede keer om interessant werk beter te bekijken, of om signeersessies bij te wonen. Dit keer willen we zeker de boekpresentatie van Chris Harrison 'I belong Jarrow' niet missen.

Hetzelfde geldt voor Inge Hondebrink, zij en ik kennen Chris van de Noorderlicht masterclass die we in 2010-2011 volgden. Het boek 'I belong Jarrow' hebben we in de drie weekeinden die de masterclass besloeg, zien groeien. Inge zou zelfs in het voorwoord worden genoemd...

Dus reizen we 15 november met drie vrouw sterk richting de Franse hoofdstad. Misschien verzamel ik er dit jaar wel weer een aantal Parijse honden. Of stellen voor mijn serie 'European couples'. Want behalve voor beursbezoek en fotografie van anderen is de stad een heerlijke plek om zelf te fotograferen.


28 september 2012

Verdwaald



















(foto Chaosheng Lu)

Mensen zijn slechts passanten op deze wereld. Ze zoeken een eigen plek, maar zijn meestal richtingloos, zegt Chaosheng Lu. Hij vereenzelvigt zich met de uitspraak 'als een vlieg achter een raam kan ik de toekomst zien, maar ik kan de weg naar buiten niet vinden'. De verwarring die hij voelt vertaalt hij in onscherpe pinhole-foto's, die onder de titel 'The lost way' zijn te zien bij Noorderlicht 2012.

Grijs domineert in het werk van Chaosheng Lu. En regen. Het gevoel opgesloten te zitten, van zoeken en verdwaald zijn spreekt er sterk uit. Neerslachtig met een zekere schoonheid.

Chaosheng Lu maakt deel uit van een groepje Chinese fotografen wiens werk is samengebracht door curator Alfred Dong. Hij bood de expositie 'The harmony between man and heaven' als geheel aan bij de curator van Noorderlicht, Wim Melis. Die vond het geheel zo interessant dat hij het overnam en als 'appendix' toevoegde aan de hoofdexpositie 'Terra cognita'.

De Chinese landschapsfotografie is sterk beïnvloed door de traditionele landschapskunst van het land, met iconische composities en nadruk op de harmonie tussen mens en natuur. Dong laat - in de Blokhuispoort in Leeuwarden - werk van fotografen zien die juist worstelen met dat idee van harmonie. Behalve Chaosheng Lu hangen er ook foto's van Hongxun Gao, Peiquan Wang, Weixing Fu en Weixing Zhang.

De Blokhuispoort is geopend maandag tot en met vrijdag van 9 tot 17 uur, en zaterdag en zondag van 11 tot 17 uur.

26 september 2012

Stille wateren














(foto Miti Ruangkritya)

Afgelopen jaar werd de Thaise hoofdstad Bangkok getroffen door zware overstromingen. Het centrum van de stad bleef gespaard, maar de angst voor het water hield mensen continu bezig. Dat gevoel van dreiging en angstig afwachten heeft fotograaf Miti Ruangkritya willen vastleggen in de serie ‘Imagining flood’.

Ruangkritya fotografeerde bij voorkeur 's nachts of in de vroege ochtend, wanneer er een zekere dromerige sereniteit uitging van het water. Door vanaf een statief en met lange sluitertijden te fotograferen, versterkte hij het verstilde. Maar dat stille water verdiepte de angst eerder dan dat die erdoor verminderde. 

De serie valt onder het hoofdstuk ‘Untamed’ van de fotomanifestatie Noorderlicht, dat te zien is in Museum Willem van Haren in Heerenveen.

Dit artikel verscheen dinsdag 25 september op de cultuurpagina van de Leeuwarder Courant.

24 september 2012

Op expeditie














'De sinne sil ûndergean', maar niet voordat Sytse Pruiksma kieviten, meeuwen en scholeksters goedenacht heeft gewenst. Met een computer, vogelfluitjes, slag- en snaarinstrumenten voerde hij zaterdagavond soundscape Laaksum op. Soms was het net of de vogels op mijn roep reageerden. Of maakte hij die geluiden ook zelf?

Soundscape Laaksum was een van de slotoptredens in Ekspedysje Laaksum. Onderdeel van de Moanne fan it Fryske Boek, georganiseerd door Tresoar en de Culturele Onderneming. Ik deed onderstaand verslag in de Leeuwarder Courant:

Drie bussen vol niet-zo-sportieve, maar o zo dappere deelnemers reisden zaterdag naar een hersenschim.

Bij binnenkomst in Tresoar drukt directeur Bert Looper de aanwezigen op het hart goed te eten van de klaarstaande broodjes. 'Wy geane ommers op ekspedysje' en dat heeft consequenties. 'U kunt met geen enkele klacht bij mij terecht.'

Hij voert de spanning nog wat op. 'We weten ook niet met hoeveel man we terugkomen...' Atte Jongstra doet er een schepje bovenop. 'U denkt misschien dat Laaksum een dorp is, buurtschap, misschien niet meer dan een gat in de dijk der oude Zuiderzee. Het is minder dan dat. Dat hele Laaksum bestaat niet.'

Niemand haakt af. Gesterkt door de klanken van Ljoubjr nemen zij de eerste hobbel, het wachten op de derde bus. In de andere twee is proviand aan boord. Het is vooral zaak elkaar niet uit het oog te verliezen.

Eerste stop: Bolsward. Zelfs degenen met krukken zijn de ongelijke klinkers de baas. In de Martinuskerk treedt immers Tonnus Oosterhoff op. Dat doet deze winnaar van de P.C. Hooftprijs niet vaak.

Zijn eerste gedicht gaat in galm verloren. Maar bij een expeditie hoort improvisatie, Oosterhoff beklimt de preekstoel. Hij klinkt nu veel beter. De zaal klapt. 'Voor de preekstoel wordt niet geklapt, zei mijn vader altijd', reageert Oosterhoff streng. Om daar vergoelijkend aan toe te voegen: 'Hij was dominee.'

Sopraan Lucette van den Berg laat zich door de kerk niet kisten. Zij brengt twee gevoelige jiddische liederen ten gehore. Ook de Jonge Dichter des Vaderlands, Johanna Hoekstra, is niet voor een kleintje vervaard. Dyslectisch als ze is heeft ze heel wat ontberingen doorstaan. 'Mijn leven is een bord tomatensoep met lettervermicelli', dicht ze.

Voor Arjan Hut is in Bolsward de expeditie al geslaagd. Hij geniet omdat hij 'na de winnaar van de P.C. Hooftprijs en de Jonge Dichter des Vaderlands' de preekstoel op mag.

Met zijn gedicht over Laaksum herinnert hij het publiek aan het doel van de tocht. 'In welke bus zit ik ook weer?', twijfelt de een. 'In drie.' Het dreigt mis te gaan.  'O, op deze staat honderd.'

Toch voltallig arriveert de groep in de Teatertún van Rijs. Ze valt aan op koffie, thee en wijn, en luistert gelaafd naar dichter Cornelis van der Wal en popgroep The Black Atlantic. Die vindt dit optreden leuker dan in 'De wereld draait door'. 'Hier zijn meer mensen.'

Voorwaarts weer. De bussen passeren Laaksum om nog aan te houden bij It Reade Klif. 'Een illusie', aldus Atte Jongstra, die verhaalt van de slag bij Warns, die eigenlijk bij Laaksum werd uitgevochten. 'Dus Laaksum bestaat!'

De doorgaans bescheiden snacktent aldaar houdt de hongerige horde nauwelijks in bedwang. Bedienend personeel weet de menigte te splitsen door de helft te kalmeren met broodjes gehaktbal. Anderen krijgen kalmerende drankjes, waarna steeds dienbladen gebakken vis volgen.

De zon nadert het IJsselmeer en daarmee het slotstuk van de tocht. Er is nog net tijd voor het complete Friestalige poëzie-oeuvre van Atte Jongstra, dat op 'ien feltsje' past. en voor de Laaksum-soundscape van Sytse Pruiksma. Zijn ijle klanken bootsen het water en de vogels na, zo natuurlijk dat die antwoorden.

'De sinne sil ûndergean', zingen Lucette van den Berg en Abe Bonnema. En zo is het. Nadat Bonnema de reis heeft afgesloten met 'It marke' wil niemand terug. Op expeditie gaan roept de wildeman (m/v) in ieder op. Looper verwoordt de gevoelens. 'Litte wy ús siik melde, ús banen opsizze en gewoan hjir bliuwe.' Even lijkt het of hij voor de terugreis aan twee bussen genoeg heeft.

22 september 2012

Unseen




















De titel van fotobeurs UNSEEN suggereerde dat bezoekers hier werk van fotografen konden ontdekken dat niet eerder was vertoond. De vlag dekte de lading niet helemaal, zo bleek gisteren bij bezoek aan het Westergasterrein. Ik was daar met Patricia WolfMariëtte van Soesbergen en Jacqueline Spaans, oud-klasgenoten van de Fotoacademie Amsterdam.

Allereerst liepen we de Zuiveringshal in, waar Fashion! hing, met een overzicht van negentig jaar modefotografie. Heel veel klassiekers als Edward Steichen, Helmut Newton en Sarah Moon, aangevuld met een beetje recent werk van Steven Klein en het duo Tina Berning/Michelangelo di Battista. Aardig, maar niet unseen.

Daarna bekeken we de 'Unseen collection', gevuld met exclusief werk voor minder dan €1000. Daarin onder meer foto's van Popel Coumou, Luke Stephensen en Jari Silomäki. Dat zag er al veel 'jonger' uit.

Ook Offprint in het Machinegebouw bood wat nieuws. Een interessante serie unpublished dummy's, wiens makers allemaal graag een uitgever zouden vinden. Bovendien lieten uitgevers hier hun nieuwste aanwinsten zien, waaronder het boek 'Hier woont mijn huis' van Eddo Hartmann. Afgelopen maandag nog te gast in De Donkere Kamer #12.

Maar de meeste tijd brachten we door in de Gashouder en het Transformatorhuis, waar vijftig internationale galeries het werk van hun kunstenaars toonden. Onder hen Robert Morat, Photographers' Gallery, Van Zoetendaal en Kahmann Gallery. Hoewel ik daar ook bekende beelden tegenkwam (omdat galeriehouders graag iets willen verdienen, en dus met grote(re) namen willen uitpakken), viel hier het nodige te ontdekken. Voor de komende tijd heb ik wel weer genoeg om over te schrijven.

20 september 2012

Prachtig zwart



















(foto Awoiska van der Molen)

Schemer en duisternis laten ons het landschap anders ervaren. Oppervlakkigheden van de dag spelen geen rol meer. Hemel en aarde lijken elkaar te raken. 'Er is ruimte voor een andere beleving van de wereld waarin wij leven', zegt Awoiska van der Molen.

Voor haar fotografie verkent ze een landschap, ze zorgt dat ze erin thuis raakt. Zodat ze het 's nachts kan 'betrappen' bijna. Zodat ze er zoveel mogelijk één mee kan worden en het kan doorgronden. In haar werk zijn soms nauwelijks sporen van mensen te zien. Als ze al een huis of een geïsoleerde kerk fotografeert dan lijkt die zelf tot onderdeel van het landschap geworden.

Kleine sporen van licht geven haar zeer donkere werk nuances die je nauwelijks voor mogelijk houdt. Dat er zoveel te ontdekken valt in de nacht!

Awoiska van der Molen exposeert momenteel samen met Rob Nypels in de Noorderlicht fotogalerie in Groningen. Haar deel van de tentoonstelling heet 'Een zekere wildernis', tegenover 'Het wilde landschap' van Nypels. Hun werk vult aan, contrasteert en valt samen. Soms allemaal tegelijk.

Als logisch verlengstuk van de benadering van haar onderwerp maakt Van der Molen haar afdrukken zelf, in de donkere kamer. Een fotoboek heeft ze - helaas - nog niet. Vormgever en drukker te vinden die dit werk aan kunnen, is geen lichte opgave.


Vloeibaar land











(foto Rena Effendi)

Dankzij de industrialisatie tijdens de sovjetperiode en de vervuilende olie-industrie kent Azerbeidzjan een aantal van de sterkst vervuilde gebieden ter wereld. Op het schiereiland Absheron, dat zich uitstrekt in de Kaspische Zee, ademt de grond giftige dampen, terwijl olie naar het oppervlak sijpelt en de grond vloeibaar maakt.

Rena Effendi bedacht de serie 'Liquid land' ('Vloeibaar landschap') met haar vader, een dissidente entomoloog die 90.000 vlinders uit de Sovjet-Unie wist te vergaren. Beelden van de dode maar kleurrijke wezens combineerde Effendi met die van het vervuilde land van Absheron. Op een manier die haast cru is combineren de kleuren en vlekken van deze oliepoel in het dorp Balakhani (Baku) de vervuilde grond met die van de bijna uitgestorven Pararge adrastoides Bienert.

'Liquid land' is te zien in Museum Belvédère als onderdeel van het hoofdstuk 'Safe haven'. Dat is weer een van de zes hoofdstukken van fotomanifestatie Noorderlicht, waarvan er vier te zien zijn in Oranjewoud. De andere twee zijn te zien in Museum Dr8888 in Drachten en in Museum Willem van Haren in Heerenveen.

Deze tekst verscheen eerder deze week in de Leeuwarder Courant, die elke dinsdag een foto uit de hoofdtentoonstelling uitlicht en op vrijdag een van de satellietexpositie recenseert.

19 september 2012

Zeven minuten
















(foto Simon Roberts)

Een jaar of wat geleden zag ik zijn werk op Paris Photo. Dit jaar hangt hij in de hoofdexpositie van Noorderlicht 'Terra Cognita'. De Engelse fotograaf Simon Roberts maakt naam.

Roberts was maandagavond een van de gasten in De Donkere Kamer #12 (#DDK12). Hij studeerde 'human geography', wat zijn beeldtaal sterk beïnvloedt. In zijn foto's is het landschap niet het hoofdonderwerp, maar het speelt wel een belangrijke rol.

Zijn eerste boek heette 'Motherland' en gaat over de Sovjet-Unie. 'De USSR stortte in. We zagen destijds alleen maar foto's van afbraak, teloorgang. Ik wilde een andere kant van het land laten zien.'

Zijn tweede boek - 'We English' - gaat over Britten en hoe zij recreëren. Op de Engelse stranden, in de bergen van Yorkshire of op een golfbaan tegen de achtergrond van een elektriciteitscentrale. Steeds van afstand gefotografeerd, zonder hiërarchie in de geportretteerden.

Op dezelfde manier pakte Roberts 'The election project' aan. Je ziet David Cameron voetballen met een paar jochies op een vrijwel lege heuvel, terwijl tientallen fotografen dit 'spontane' tafereel vastleggen. Of politiemensen een stembureau bewaken door publiek op afstand te houden, omdat Nick Clegg daar zijn stem uitbrengt.

Bij elke Britse verkiezingen kiest de overheid een 'election artist'. Dit keer werd fotografie de kunstvorm en kreeg Roberts de opdracht. Hij was een jaar bezig met zijn voorbereidingen, een jaar met fotograferen en een jaar met de nabewerking, onder meer in de vorm van een boek.

In De Donkere Kamer liet hij voorbeelden zien van zijn aanpak, hij werkt met een Japanse ebbenhouten ('ruikt lekker onder het doek') platencamera vanaf het dak van zijn 'motorhome'. 'Ik reisde rond met mijn zwangere vrouw en peuter van twee. Soms stond ik bovenop en wiebelde de hele auto', vertelde hij. Zijn hoge positie geeft Roberts een neutrale positie achter de gewone fotografen. Hij kondigde zijn komst altijd aan, zodat ze niet dachten dat 'some nutcase' iets geks probeerde.

Zijn ouderwetse camera werkt niet bedreigend, merkte hij. 'Mensen denken vaak dat ik amateur ben, dat ik die camera als hobby heb.' De trage manier van werken is niet alleen een  voordeel van de platencamera, maar tegelijk een nadeel. 'Op een gegeven moment leek het alsof er steeds iets belangrijks gebeurde als ik net mijn camera had opgeruimd. Toen heb ik de 'seven minutes rule' ingevoerd: als ik denk dat ik klaar ben, wacht ik nog zeven minuten met opruimen.' Maar ja, ook dan slaat de twijfel toe. 'Dan denk je, zal ik nog zeven minuten wachten?'

17 september 2012

Kerkentocht














(foto Heidi de Gier)

De kerkentocht langs zes Alde Fryske Tsjerken, onderdeel van het Noorderlicht 2012 programma, ging vorige week niet door. Deze week zag ik een dag of wat van tevoren een 'laatste oproep' om in te schrijven en ik meldde me aan. Gisteren reed ik met elf anderen in een klassieke bus door Friesland.

Terband, Haskerdijken, Rottevalle, Kortezwaag, Schurega en Ter Idzard... namen die al iets oproepen. De plaatselijke kerkjes zijn er fotogeniek, net als de begraafplaats. er omheen. Maar wat binnen hing was minstens zo interessant. Grote schilderijen van Oscar Venema, waarin foto's - gemaakt door zijn vriendin Sandra de Groot - zijn verwerkt, pinholefoto's van Annagreet Hoogeland.

Maarten de Kok die wetenschappelijke installaties van een muizenonderzoek mocht fotograferen, maar dan wel na zonsondergang. Jan van der Til die ons een keuze gaf uit tientallen cahiers met kopietjes uit plantenboeken, waar we zelf ons paradijs uit mochten samenstellen. En een reportage van Dirk-Jan Visser over een project dat hij deelt met anderen: Atelier aan de Middendijk.

Maar het mooist vond ik de foto's van Heidi de Gier. Een afscheid van de Sophiapolder in vijf akten. De Sophiapolder is een klein eiland in de rivier de Noord bij Dordrecht. Hier woonde Hannie de Vos met haar drie kinderen en hun schapen. Het eiland zal deel gaan uitmaken van een zoetwatergetijdengebied - natuur voor recreanten - en de familie moet ongewild afscheid nemen.

Pijnlijk mooi en ingetogen gefotografeerd. En ook passend vormgegeven door Hans Gremmen in een bescheiden boek waarin sommige foto's al zijn 'verbleekt'. Net als de herinneringen aan deze plek en hun bewoners dat zullen doen.

15 september 2012

Volledig negatief


(foto Rob Nypels)

Jaren geleden, onze vorige hond Glen was nog in de bloei van z'n leven, was Rob Nypels onze gastdocent bij de Fotowerkplaats van Parnas. Hij zette ons aan het denken. We moesten onze beste foto als uitgangspunt nemen en zien of we daarmee verder konden. Verder?, vonden sommigen. Als het je beste foto is, wat moet je er dan nog aan verbeteren?!

Maar ik vond het een uitdagende opdracht en wilde een bijzondere foto van Glen maken. Dagen was ik in de weer om hem te fotograferen. Steeds weer moest hij op me af komen rennen. Zijn lange witte haren wapperend in de wind, zijn oren flapperend om zijn kop.

Eindelijk was ik tevreden. Het werd niet een foto van de hond die op me af kwam, maar de hond van bovenaf gefotografeerd. Volop in een draai. Dus met vaart en onscherp. Ik was er erg blij mee en liet hem groot afdrukken: een vierkante meter levenslust. Hij hangt nog steeds thuis in de gang, als eerbetoon aan onze trouwe vriend die al weer vier jaar geleden overleed.

Nypels liet ons tijdens zijn gastcolleges ook zien waar hij destijds mee bezig was. Ik herinner me zijn foto's gemaakt in het bos bij zijn huis in Frankrijk. Bijzondere paddenstoelen en rijke kleuren, die hij in de computer manipuleerde tot het leek alsof hij ze had gegeten en er bij was gaan hallucineren. 'Ik gaf toen nog les en was inderdaad aan het experimenteren', vertelde hij gisteren tijdens de opening van zijn expositie in de Noorderlicht Galerie in Groningen.

Voor zijn werk put hij opnieuw uit de Auvergne . 'Het wilde landschap' heet zijn gedeelte. Foto's met een interessante onscherpte, waarin kleuren en vormen de sfeer bepalen. Bijna abstracte schilderijen die refereren aan een landschap, maar die je vooral uitdagen er je eigen droomwereld in te zien. 'Hier kwam geen computer aan te pas, 't is steeds het volledige negatief dat ik niet heb bewerkt', vertelde hij.

Nypels exposeert samen met Awoiska van der Molen, haar kant van hetzelfde verhaal heet 'Een zekere wildernis'. Daarover meer in een volgende blog.